علت،علائم،عوارض،روشهای پیشگیری و درمان یبوست

فروردین ۷, ۱۳۹۸
 علت،علائم،عوارض،روشهای پیشگیری و درمان یبوست

یبوست یکی از مشکلات پزشکی رایجی است که  تقریباً می تواند همه افراد را در طول زندگیشان درگیر نماید، یبوست در اغلب موارد در اثر تغذیه نادرست و کاهش فعالیت های روزانه ایجاد می شود. اما این اختلال به سادگی قابل درمان است. در ادامه این مقاله به شرح بیشتری از یبوست و راهکار های درمان آن می پردازیم :

یبوست چیست ؟

یبوست یا خشکی مزاج یکی از بیماری های دستگاه گوارش است که در آن در اثر جذب زیاد آب توسط کولون، حرکات روده کاهش یافته  و مدفوع سفت می شود در نتیجه دفع آن را با مشکل رو به رو می کند. یبوست حاد می تواند بستن روده را به دنبال داشته باشد که در این صورت نیاز به عمل جراحی خواهد بود. از علائم ابتلا به یبوست می توانیم به مدفوع سفت، زور زدن زیاد و عدم توانایی در دفع مدفوع و یا احساس آنکه روده های شما کاملا خالی نشده اشاره کنیم.اگر تعداد اجابت مزاج ها در هفته به کمتر از ۳ بار برسد فرد مبتلا به یبوست است. انواع یبوست عبارتند از :

  • یبوست خفیف : اجابت مزاج هر ۲ یا ۳ روز یکبار
  • یبوست شدید : اجابت مزاج با فاصله ای بیشتر از ۳ روز
  • یبوست مزمن : این افراد سابقه طولانی در ابتلا به این بیماری داشته و کوچکترین تغییر حالتی از یبوست خفیف به شدید تبدیل می‌شود.

منظور از دفع راحت یا عادی چیست؟

برای عادی بودن دفع باید تمام شرایط زیر را داشته باشید :

  • توانایی کنترل مدفوع
  • دفع مدفوع پس از نشستن روی سنگ توالت
  • احساس دفع کامل و خالی شدن روده ها
  • بین سه بار در روز تا سه بار در هفته به دستشویی بروید.

یبوست در کودکان و نوزادان

یبوست از مشکلات شایعی است که بسیاری از کودکان و نوزادان آن را تجربه می کنند، در این حالت باید به علائم یبوست در آنها مانند امتناع از دستشویی رفتن،خون در مدفوع، اجابت مزاج سخت،احساس درد هنگام دفع و … توجه نمایید. از مهمترین علت یبوست در در کودکان و نوزادان می توانیم به این موارد اشاره کنیم:

  • ممانعت از اجابت مزاج
  • زود از پوشک گرفتن کودک که خجالت او را در پی دارد.
  • تغییر در رژیم غذایی
  • آلرژی به مواد غذایی مانند شیرگاو
  • استرس
  • گرمای هوا
  • سفر

بررسی علل ابتلا به یبوست

علت بروز یبوست عبارت است از :

  • جذب ناکافی فیبر در رژیم غذایی
  • جذب ناکافی مایعات در روز
  • نداشتن تحرک بدنی و ورزش
  • مصرف داروهای مسکن با تجویز پزشک و یا بدون نسخه و یا مشکلات مزمن سلامتی مثل داروهای مسکن و کدئین
  • بارداری و وضع حمل
  • ناهنجاریهای روده و یا صدمه ای که نیاز به بررسی بیشتری دارد.
  • کم کاری تیروئید و دیابت
  • پرولاپس – شکم افتادگی و یا افتادگی اندامهای درونی که به کنترل مثانه و روده مربوط است.

ظاهر مدفوع، باید چگونه باشد؟

مدفوع شما باید به رنگ قهوه ای کمرنگ و یا پررنگ، به شکل سوسیس، نرم ولی محکم بوده و به راحتی و با بوی حداقل دفع گردد. برای دفع و حالت صحیح آن به نکات زیر دقت نمایید :

  • زانوهای شما کمی بالاتر از سطح باسن شما قرار گیرند.
  • ممکن است لازم باشد تا از یک زیرپایی کوچک برای قرار گرفتن در بهترین وضعیت استفاده کنید.

بیماری ها و عوارض ناشی از ابتلا به یبوست

از عوارض یبوست می توانیم به این موارد اشاره کنیم :

  • ابتلا به بیماری های مقعدی نظیر بواسیر (هموروئید) یا همان تورم عروق مقعد
  • ابتلا به شقاق  یا ایجاد شکاف در پوست اطراف مقعد
  • بر هم فشردگی مدفوع که موجب سفت شدن مدفوع شده و نیاز به خارج کردن دستی مدفوع دارد.
  • پرولاپس یا افتادگی روده که به معنی خروج قسمتی از بافت روده از مقعد است.
  • تحمل عوارض ملین ها : اگر به طور دائم از ملین ها استفاده کنید دچار عوارض آنها خواهید شد که از جمله این عوارض می توانیم به عدم جذب ویتامین ها و مواد مغذی اشاره کنیم.
  • یبوست می تواند باعث نشت تصادفی از مثانه گردد. در نتیجه روده حجم ادراری را که مثانه می تواند در خود حفظ کند را کاهش داده و فرد مکرراً و با عجله برای رفتن به دستشویی احساس نیاز می کنید.

چگونه از ابتلا به یبوست پیشگیری کنیم؟

انجام روش های زیر می تواند در پیشگیری از یبوست موثر باشد :

  • رعایت رژیم غذایی مناسب سرشار از فیبر (حداقل ۳۰ گرم در روز)
  • مصرف کافی آب و مایعات (روزانه ۱٫۵ تا ۲ لیتر آب (۶-۸ لیوان) مایعات بنوشید.)
  • ورزش کافی (انجام ورزش کگل برای سفت کردن عضلات کف لگن خود را برای کنترل بهتر مثانه و روده.)
  • به محض احساس نیاز به توالت رفته و روده ها را به طور کامل تخلیه کنید.
  • پرهیز از قهوه به علت دفع آب و دهیدراسیون
  • کنترل مصرف شیر و فرآورده های لبنی

روش های درمان یبوست

یبوست را می توان تنها با رعایت چند نکته ساده در خانه درمان نمود اما در صورت تداوم بیماری لازم است برای درمان به پزشک مراجعه نموده و بیماری خود را درمان نمایید:

درمان های خانگی

برای درمان خانگی یبوست نکات زیر را در نظر داشته باشید :

  • مصرف کافی فیبر به برای این منظور می بایست مصرف انواع میوه،سبزیجات و حبوبات را به رژیم غذایی خود بیافزاید.
  • مصرف حداقل ۸ لیوان آب در طول روز
  • مصرف آلو و انجیر به عنوان ملین طبیعی در دفع مواد زائد موثر باشد.
  • مصرف روغن زیتون
  • ورزش منظم می تواند فرآیند دفع و حرکات روده را بهبود ببخشد.

درمان خانگی یبوست

 

 

درمان های پزشکی و داروی

برای درمان یبوست باید از داروهای ملین استفاده نمود، زیرا که این دارو ها به شما کمک می کنند تا روده ها شل شوند تا از انسداد و زور زدن جلوگیری شود. بهتر است برای مصرف داروهای ملین با پزشک متخصص مشورت نمایید. انواع ملین ها عبارتند از :

  • عامل های توده ساز – این عامل ها توده مدفوع را بیشتر می کنند. نوشیدن حداقل ۶ تا ۸ لیوان مایعات در روز ضروری است.
  • ملین های شل کننده – این ملین ها مدفوع را شل می کنند و دفع آن را تسهیل می کنند.
  • ملین های محرک – این محرک ها روده ها را برای حرکت دادن مدفوع در روده ها فعال می کنند.

درمان دارویی یبوست

چه زمانی به پزشک مراجعه کنیم؟

در صورت مشاهده حالات زیر سریعاً با پزشک خود مشورت نمایید :

  • بروز یبوست های ناگهانی همراه با درد و گرفتگی های شکمی
  • در صورتی که قادر به دفع مدفوع یا گاز روده نیستید
  • ابتلا به یبوست مزمن
  • مشاهده خون در مدفوع
  • کاهش وزن
  • دفع همراه با احساس درد شدید
  • تداوم یبوست بیشتر از دو دفعه
  • نازک شدن مدفوع