رنگ مدفوع نشانه چیست؟ ترشح سفید، زرد یا خون

مدفوع می تواند به عنوان دریچه ای از درون سیستم گوارش ما باشد و با تغییر حالت، پزشک و بیمار را از سر درون بدن آگاه سازد. مدفوع سفید، مدفوع زرد رنگ، مدفوع سیاه و…کدام رنگ مدفوع خطرناک است؟ یا تغییر رنگ مدفوع نشانه چیست؟ اگر به دنبال پاسخ این سوالات هستید؛ در این مطلب با ما باشید تا با علت تغییر رنگ مدفوع یا علت های پدید آورنده این عارضه آشنا شویم.

مدفوع چیست؟

هر ماده غذایی که ما در طول روز مصرف می کنیم، می بایست به گونه ای از بدن ما دفع شود. تمامی مواد غذایی که ما مصرف می کنیم دارای پروتئین، کلسیم، ویتامین و…. هزاران ماده مفید و غیر مفید می باشد که باید برروی آنها عملیات جذب و هضم انجام شود. روده ها و یا همان بخشی از دستگاه گوارشی وظیفه انجام این عمل را به عهده دارند. بنابراین به طور کلی مدفوع باقی مانده غذای هضم شده ای است که ما میخوریم.
مدفوع می تواند به تنهایی نشان دهنده بیماری یا عارضه های زیادی از بدن باشد که با بررسی شواهد می توان به آن پی برد. شکل مدفوع، رنگ مدفوع، سایز و بو می تواند نشان دهنده وجود بیماری یا سالم بودن بدن فرد باشد.

مدفوع سالم

با توجه به سیستم بدنی هر فرد از جمله میزان تغذیه، نوع تغذیه و شرایط مدفوع منحصر به فرد است. اما می توان بر اساس برخی مشخصه ها سالم یا ناسالم بودن مدفوع را بررسی نمود. سالم بودن مدفوع به این معناست که فرد در دستگاه گوارش خود هیچ عارضه یا بیماری نداشته و سیستم گوارش او به خوبی عملیات جذب و هضم را به خوبی انجام داده.

شکل مدفوع یکی از اصلی ترین مشخصه هایی است که در مرحله اول می توان آن را تحت بررسی قرار داد؛ برای مثال مدفوع سفت یا شل بودن می تواند سندی برای ابتلا فرد به یبوست یا اسهال باشد.
یبوست به سفت، یا خشک بودن مدفوع گفته و اسهال به حالتی از شل بودن مدفوع گفته میشود که تحت برخی شرایط و بیماری ها برای فرد اتفاق می افتند و هر دوی این بیماری از عوارض جدی برخوردارند.

چه موقع دچار بیماری شده ایم؟

زمانی که هرگونه احساس تغییر از جمله تغییر رنگ مدفوع، تغییر شکل مدفوع، تغییرات در حجم، اندازه و حتی زمان بندی اجابت مزاج می تواند نشان دهنده وجود یک بیماری یا عارضه مشکل ساز در بدن شما باشد. بیماری های گوارشی بسیار جدی بوده و می بایست در ابتدایی ترین لحظات ابتلا به پزشک متخصص مراجعه نمود.

Most of the time, minor changes in the color of your waste are due to diet. After all, we don’t eat the same thing at every meal, every day. But sometimes, a color change can signal a minor health issue. In rare cases, it means something serious is wrong in your digestive system

اغلب اوقات، تغییرات جزئی در رنگ مدفوع، به دلیل رژیم غذایی است. به هر حال، ما در هر وعده غذایی و هر روز یک نوع غذارا مصرف می کنیم. اما گاهی اوقات، تغییر رنگ مدفوع می تواند نشانه ای از یک مشکل یا بیماری باشد. در برخی موارد تغییر رنگ مدفوع به این معنی است که عارضه ای جدی در سیستم گوارش شما وجود دارد.

www.webmd.com

تشخیص بیماری براساس رنگ مدفوع

رنگ مدفوع می تواند نشان دهنده سلامت یک فرد باشد. البته که همانطور که گفته شد یکی از اصلی ترین مواردی که موجب تعیین ظاهر و نوع مدفوع می شود، تغذیه می باشد؛ البته که باید بدانید وجود بیماری ها نیز بی تاثیر نبوده و گاهی فرد به برخی بیماری های روده ای نظیر پولیپ، سرطان روده یا حتی بیماری های مقعدی نظیر بواسیر، شقاق و.. ابتلا است.
تشخیص بیماری و علائمی که دارید بسیار راحت بوده و تنها کافی است به آزمایشگاه بروید تا در ظرف نمونه گیری مقداری از مدفوع را درون آن قرار دهید.

بیشتر بخوانید : شقاق چیست؟

علت روشن شدن رنگ یا مدفوع سفید

یکی از مواردی که افراد زیادی با آن مواجه هستند، تغییر رنگ مدفوع به سفید است. یکی از اصلی ترین علت روشن شدن رنگ مدفوع که نشان دهنده وجود یک مشکل جدی است، بسته شدن مجرای کیسه صفرا است. این عارضه می تواند در صدد استفاده از دارو های ضد اسهال یا مشکلات کیسه صفرا به وجود آید. بنابراین مدفوع سفید را جدی بگیرید.

از دیگر موارد مربوط به علت روشن شدن رنگ مدفوع عبارتند از:

• بیماری‌ های پانکراس که باعث اختلال در ترشح آنزیم‌ ها و جریان صفرا می‌ شوند
• مصرف بعضی داروها (مانند آنتی‌ اسیدهای حاوی آلومینیوم یا برخی داروهای خاص)
• عفونت‌ ها یا اختلالات جذب چربی که باعث کم‌ رنگ شدن مدفوع می‌ شوند

مدفوع سیاه نشانه چیست؟

مدفوع سیاه رنگ نشانه چیست؟ مشاهده مدفوع سیاه بر چند علت رخ می دهد؛ خونریزی در دستگاه گوارش، اصلی ترین علت ابتلا به مدفوع سیاه بوده که تا حد زیادی بر رنگ مدفوع تاثیر می گذارد. هرچه این خونریزی در ابتدایی ترین بخش دستگاه گوارش (معده و…) رخ دهد، رنگ مدفوع تیره تر شده و حتی ممکن است بوی تند تری به خود بگیرد.
علت دیگری که می تواند موجب سیاه شدن رنگ مدفوع باشد، مصرف برخی دارو ها ی خاص است که می تواند موجب سیاه شدن آن شود.

بنابراین رنگ مدفوع سیاه میتواند نشان از وجود بیماری هایی اعم از موارد زیر باشد:

• زخم معده
• خونریزی معده
• التهاب شدید معده
• واریس مری
• مصرف آهن
• شربت بیزاکودیل یا پپتوبیسمول
• مصرف برخی غذاها

رنگ مدفوع خونریزی معده معمولا سیاه، قیری و بسیار بدبو است که به آن ملِنا (Melena) گفته می‌ شود. این رنگ به‌ دلیل هضم شدن خون در معده و ابتدای روده ایجاد می‌ شود.

اگر مدفوع سیاه همراه با علائمی مثل ضعف، سرگیجه، رنگ‌ پریدگی، افت فشار، تپش قلب یا درد معده باشد، وضعیت اورژانسی بوده که می بایست فورا به پزشک یا اورژانس مراجعه شود.

مدفوع عفونی و مدفوع خونی

مشاهده خون در مدفوع یا همان خونی بودن مدفوع نیز می تواند خبر از وجود زخم یا عارضه در قسمت انتهایی دستگاه گوارش از جمله رکتوم یا مقعد دهد. هرچه این خون روشن تر و قابل تشخیص تر باشد، وجود و محل زخم بیشتر مورد تایید قرار میگیرد. خون قرمز روشن در مدفوع معمولا از روده بزرگ، راست‌ روده، بواسیر یا شقاق نشات میگیرد. درحالی که خون تیره یا سیاه مربوط به خونریزی معده است.

علاوه بر آن برخی افراد گاهی دچار مشاهده ترشحات مقعدی شده که همان مدفوع عفونی است. این عارضه ناشی از عفونت یا حتی وجود سرطان روده در افراد است.

از علائم وجود عفونت باکتریایی، ویروسی، انگلی در بدن و تشکیل مدفوع عفونی میتوان به موارد زیر اشاره نمود:

• اسهال آبکی یا شل و بدبو
• وجود مخاط، چرک یا کف در مدفوع
• دل‌ پیچه و درد شکم
• تب، لرز و بی‌ حالی
• تهوع یا استفراغ
• احساس دفع ناقص و تکرر اجابت مزاج

مدفوع زرد نشانه چیست؟

رنگ مدفوع زرد به طور کلی حاصل چربی و عدم جذب مواد غذایی و مواد معدنی مانند سلیاک می باشد. علت روشن شدن رنگ مدفوع چیست؟ زرد روشن بودن مدفوع شما میتواند عامل وجود انگل بوده که در نتیجه قرار گیری یا نوشیدن آب ناسالم رخ داده؛ بنابراین زرد شدن مدفوع را نیز جدی گرفته و نسبت به درمان آن اقدام کنید.

به طور کلی رنگ مدفوع زرد نشانه موارد زیر میباشد:

• اسهال مزمن
• اختلال جذب چربی: در این حالت مدفوع زرد، بدبو و گاهی چرب و براق می‌ شود
• مشکلات صفرا یا کبد
• عفونت‌ های روده‌ ای (مثل ژیاردیا): مدفوع زرد، کف‌آلود و بدبو همراه با نفخ و دل‌ پیچه میباشد
• رژیم غذایی: مصرف زیاد غذاهای چرب، لبنیات یا برخی مکمل‌ ها

مدفوع تیره نشانه چیست؟

رنگ مدفوع قهوه ای تیره نشانه چیست؟ به طور کلی رنگ مدفوع قهوه ای کمی تیره بوده که نشانه سلامت دستگاه گوارش و روده ها میباشد. مصرف برخی غذاها (گوشت قرمز، حبوبات، شکلات، چای پررنگ) یا مکمل آهن می‌ تواند رنگ مدفوع را تیره‌ تر کند. همچنین، هنگام کم‌ آبی بدن، مدفوع ممکن است تیره‌ تر و سفت‌ تر شود.

اگر سیاه بودن مدفوع مشاهده گردد، بوی بسیار بد داشته باشد که همراه با ضعف، سرگیجه است، می‌ تواند نشانه خونریزی دستگاه گوارش فوقانی باشد.

همچنین، رنگ مدفوع قهوه ای روشن نیز طبیعی بوده که به رژیم غذایی و سرعت عبور مواد از روده ارتباط دارد. از دلایل رنگ مدفوع قهوه ای روشن یا تیره به طور کلی میتوان به موارد زیر اشاره نمود:

• کاهش غلظت صفرا یا عبور سریعتر مدفوع از روده
• مصرف غذاهای سبک، کم‌چرب یا لبنیات زیاد
• اسهال خفیف یا تحریک روده
• تغییرات موقتی ناشی از استرس

Brown is the ideal poop color for adults. This doesn’t mean you’re not healthy if you have a few random, off-color poops. The shade of brown can also vary. If your poop stays a color that’s not brown, it could be a sign that something is going on.

قهوه‌ ای رنگ ایده‌ آل مدفوع در بزرگسالان است. البته این به آن معنا نیست که اگر گاهی مدفوعی با رنگ غیرعادی داشته باشید، سالم نیستید. طیف رنگ قهوه‌ ای هم می‌ تواند متفاوت باشد. اما اگر رنگ مدفوع شما به‌ طور مداوم غیر از قهوه‌ ای باشد، ممکن است نشانه وجود یک مشکل در بدن باشد.

برگرفته شده از: https://my.clevelandclinic.org/health/articles/stool-poop-color

علت مدفوع سبز

مدفوع سبز تیره و یا به طور کلی مدفوع سبز نشان از مشکل یا بیماری خطرناکی نبوده و تنها گاهی میتواند نشانه وجود یک مشکل گوارشی در بدن باشند. توجه به این نکته الزامی است که گاهی مدفوع سبز تیره ممکن است با مدفوع سیاه اشتباه گرفته شود. برای اطمینان اگر مدفوع چسبنده، بدبو و سیاه بود می بایست نشانه های وجود مشکل در معده را دنبال کنید.

به طور کلی اگر مدفوع سبز تیره با درد شدید شکم، تب، اسهال طولانی، بوی بسیار بد، کاهش وزن یا خون در مدفوع همراه باشد، یا بدون تغییر رژیم و دارو ادامه‌ پیدا کند، می بایست توسط پزشک بررسی صورت گیرد.

موارد مربوط به علت مدفوع سبز عبارتند از:

• مصرف زیاد سبزیجات سبز
• مصرف مکمل آهن یا مولتی‌ ویتامین‌ ها
• عفونت‌ های گوارشی خفیف همراه با دل‌ پیچه و نفخ
• عدم تعادل فلور طبیعی روده پس از مصرف آنتی بیوتیک

پی پی سبز نوزاد نیز در اکثر مواقع طبیعی بوده که به علت عواملی همچون مصرف شیر مادر، شیر خشک، مصرف قطره آهن یا برخی مولتی ویتامین ها میباشد. اگر این تغییر رنگ با تب، اسهال شدید، بی‌ حالی یا وجود خون و مخاط همراه نباشد، معمولا جای نگرانی ندارد.

مدفوع قرمز

مدفوع قرمز می‌ تواند دلایل بی‌ خطر یا برعکس جدی داشته باشد که تفسیر آن به شکل، مقدار و علائم همراه با مدفوع قرمز بستگی دارد. از دلایل بی خطر مدفوع قرمز میتوان به مصرف برخی غذاها مانند لبو، انار یا مکمل های غذایی اشاره نمود که در این حالت دفع بدون هیچگونه دردی رخ میدهد.

اما در صورت تکرار مدفوع قرمز بدون مصرف غذای رنگی یا داشتن درد شدید شکم همراه با کاهش وزن، میتواند نشان از وجود بیماری های دیگر مانند عفونت یا التهاب روده، بواسیر یا شقاق باشد.

تغییر حالت مدفوع به چه معناست؟

تغییر حالت طبیعی مدفوع زمانی اتفاق می افتد که فرد با یک مشکل جدی در بدن خود مواجه باشد. شکل مدفوع خطرناک به صورت بسیار نازک و نواری (مثل مداد) بوده که نشانه تنگی روده، پولیپ یا تومور روده میباشد. همچنین، اگر مدفوع گلوله گلوله یا به شکل سنگ ریزه است میتواند نشانه یبوست شدید، کم‌ آبی و اسپاسم روده باشد.

در ادامه این مطلب هرگونه رفتاری که موجب ایجاد تغییر حالت مدفوع می شود را ذکر نموده ایم:

کم آبی بدن

کم آب شدن بدن یکی از علتهای اصلی مدفوع سفت و سیاه می باشد که حرکات مدفوع را بسیار سخت و آهسته می کند. در نتیجه فرد با یبوست مواجه شده و دچار بیماری یبوست می شوند.

وجود بیماری های مقعدی

بیماری های مقعدی که اصلی ترین آنها بواسیر و شقاق یا فیستول هستند نیز در روند تغییرات حالت مدفوع نقش دارند. برای مثال افراد مبتلا به فیستول مقعد همیشه اجابت مزاج همراه با ترشح سفید داشته یا مدفوع آنها عفونی است؛ یا در مقابل افراد مبتلا به شقاق و بواسیر دائما دچار خونریزی و مشاهده خون تازه یا قرمز رنگ در مدفوع هستند.

بیشتر بخوانید: تفاوت بواسیر و شقاق چیست؟

وجود بیماری های گوارشی

بیماری های گوارشی که در اواسط بخش دستگاه گوارش قرار دارند معمولا دچار سیاه شدن رنگ مدفوع می شوند. برخی از این موارد عبارت اند از: زخم معده، سرطان روده، زخم های داخل روده و ….

حساسیت ها

حساسیت به مصرف برخی دارو میتواند موجب تغییر حالت مدفوع طبیعی و نرمال شده و مدتی فرد را با چالش جدید رو به رو کند. این حساسیت ها شامل مواردی چون حساسیت به ماده غذایی خاص، ادویه ها، مصرف برخی دارو ها می باشد.

استرس ها یا اضطراب

استرس و اضطراب نیز دو عامل اصلی و موثر بر دستگاه گوارش هستند . اگر افراد در مواجه با چنین شرایطی دچار معده درد می شوند که می تواند نشان دهنده تاثیر اضطراب بر دستگاه گوارش باشد. در نتیجه این اضطراب فرد ممکن است دچار اسهال در بارداری یا یبوست شود.

استرس و رنگ مدفوع رابطه مستقیم داشته که میتواند به تغییر شکل مدفوع نیز منجر شود. استرس با تند کردن حرکات روده (به‌ ویژه در IBS اسهالی) باعث شده تا صفرا فرصت تغییر رنگ کامل نداشته باشد. در این حالت رنگ مدفوع به زرد تغییر پیدا میکند.

همچنین، استرس ترشح هورمون‌ های عصبی–گوارشی را افزایش داده که در نتیجه آن، شل یا آبکی شدن مدفوع اتفاق می افتد.

درمان تغییر رنگ مدفوع

یکی از روشهایی درمانی که می توان از آن برای تغییر نوع و رنگ مدفوع استفاده کرد، تغییر رژیم غذایی و سبک تغذیه است. برای مثال استفاده از غذاهای سالم و خانگی که تمام نیاز بدن را تامین و پرهیز از غذاهای فست فود، نوشیدنی های الکلی، غذاهای حاوی ادویه فراوان تا حد زیادی بر سلامت دستگاه گوارش تاثیر زیادی دارد. بنابراین با پیروی از یک رژیم غذایی سالم سلامت دستگاه گوارش خود را تامین کنید.

سخن پایانی درباره رنگ مدفوع

رنگ مدفوع یکی از نشانه‌ های ساده اما مهم وضعیت دستگاه گوارش بوده که در بیشتر موارد، تغییر رنگ‌ ها به رژیم غذایی، میزان آب بدن، استرس یا سرعت حرکات روده مربوط می‌ شوند. رنگ‌ مدفوع طبیعی در طیف قهوه‌ ای قرار دارد.

با این حال، برخی رنگ‌ مدفوع می‌ توانند هشدار دهنده باشند؛ مانند مدفوع سیاه قیری، قرمز خونی یا کاملا سفید و خاکستری، به‌ ویژه اگر مداوم باشند یا همراه با علائمی مثل درد، ضعف، کاهش وزن یا تغییر عادت دفع ظاهر شوند.

در نهایت، توجه به تداوم تغییر رنگ مدفوع و علائم همراه از خود رنگ مدفوع مهم‌ تر است. اگر تغییر رنگ مدفوع پایدار یا غیرعادی شد، بررسی پزشکی می‌ت واند از بروز مشکلات جدی‌ تر پیشگیری به عمل آورد.

سوالات متداول