1. خانه
  2. گوارش
  3. یبوست چیست؟ علت، پیشگیری و راه های درمان

یبوست چیست؟ علت، پیشگیری و راه های درمان

تصویر یبوست

همه افراد در طول زندگی به بیماری یبوست دچار می شوند. در این مطلب با معرفی این بیماری، علتهای پدید آورنده و بررسی علائم آن و برخی راههای پیشگیری از یبوست را بررسی و بهترین راه درمان یبوست را معرفی خواهیم نمود. با ما در ادامه این مطلب همراه باشید.

یبوست چیست؟

یبوست از دسته بیماری های گوارشی می باشد که بیمار در آن از حالت سفت بودن مدفوع رنج می برد. به طور کلی افرادی که کمتر از 3 بار در هفته اجابت مزاج دارند، حرکات روده ای سخت و کمی دارند که این عارضه یبوست به شمار می رود.
پس ابن عارضه به دو معنی حرکات کم شکمی و سفت بودن مدفوع تلقی می شود. این بیمار ی دارای دارای دو نوع حاد و مزمن است که نوع حاد آن طی 1 الی 2 هفته قابل درمان است اما نوع مزمن آن تا 3 ماه همراه فرد خواهد بود.
این بیماری در همه افراد در هر سن و سالی پدید آمده و می تواند ناشی از عوامل مختلفی باشد که در ادامه آنها را بررسی خواهیم کرد.

علت به وجود آمدن یبوست

پدید آمدن این بیماری ، می تواند ناشی از عوامل متعددی باشد. وجود بیماریهای زمینه ای، تغذیه، عوامل محیطی از اصلی ترین عوامل این بیماری به شمار می روند.
برخی از عوامل موثر در به وجود آمدن یبوست عبارت اند از:

  • رژیم غذایی نامناسب
  • بی تحرکی
  • عدم نوشیدن آب
  • استرس و اضطراب
  • سندروم روده تحریک پذیر
  • برهم خوردن هورمونهای بدن
  • مصرف دارویی خاص که سبب این عارضه می شود
  • تنگی مقعد
  • تنگی روده
  • عوارض ناشی از عمل جراحی و بیهوشی
  • عدم مصرف میوه ها و سبزیجات که فیبر مورد نیاز بدن را تامین می کنند
  • سرطان های مقعد، روده یا رکتوم
  • مصرف مشروبات الکلی و دخانیات
  • کم کاری غده تیروئید
  • تغییرات محیطی مانند سفر
تصویر یبوست

علائم بیماری یبوست

افرادی که دچار بیماری یبوست می شوند، علائمی را تجربه خواهند کرد که تا حدودی می تواند دردناک باشد. برخی از این علائم عبارت اند از:

  • اجابت مزاج کمتر از 3 بار در هفته
  • مدفوع بسیار سفت و خشک
  • احساس درد و ناراحتی در ناحیه شکم
  • مدفوع گلوله گلوله و ریز
  • فشار و زور زدن هنگام دفع مدفوع (زیرا مدفوع به حالت عادی خارج نمی شود)
  • بوی بد دهان و تنفس بد بو
  • ناراحتی های معده
  • احساس نفخ و باد در شکم
  • کاهش اشتها
  • درد معده
  • حالت تهوع
  • درد، سوزش یا خونریزی پس از اجابت مزاج

عوارض

یبوست به طور کلی بیماری خطرناکی نیست. اما می تواند سبب بروز بیماری های دیگری چون بیماری های نشیمنگاهی از جمله زخم مقعدی یا دیگر بیماری های گوارشی شود. برای مثال خونریزی های مقعدی که پس از اجابت مزاج رخ می دهد می تواند سبب کم خونی شده و فرد را با مشکل جدی همراه کند. بنابراین درمان یبوست یک امر مهم است که باید جدی تلقی شود. همچنین این بیماری می توانند بواسیر یا هموروئید و یا شقاق را به همراه بیاورد.
همچنین میزان کم حرکات روده ای ناشی از یبوست می تواند سبب انسداد روده شده و فرد را نیازمند انجام جراحی نماید. البته باید بدانید در برخی موارد خود بیماری انسداد سبب یبوست می شود که نیاز به درمان اساسی دارد. البته این نکته را نیز بدانید که یبوست در دراز مدت ممکن است است با گشادی مقعد همراه بوده و ممکن است آسیب جدی به عضلات این ناحیه وارد کند.

شقاق

شقاق از عوارض شایعی است که یبوست شدید به همراه می آورد. این بیماری به معنای چاک خوردگی، شکاف و زخم در قسمت انتهایی روده و مقعد است که می تواند درد، سوزش، خارش و خونریزی شدید را به همراه آورد. چنانچه مدت زمانی که فرد به یبوست دچار است طولانی شود، سبب به وجود آوردن شقاق مزمن شده شکاف های عمیقی در ناحیه نشیمنگاهی به وجود آورد.

بواسیر

بواسیر یا هموروئید از دیگر عوارض یبوست است که بسیار دردناک می باشد. این دو بیماری ناشی از فشار و زوری که مدفوع هنگام عبور به دیواره روده وارد می کند پدید می آید. بواسیر به بیرون زدن رگ های متورم و و خونی از مقعد تلقی می شود که بسیار دردناک بوده و می تواند سبب مختل کردن فعالیت های روزانه فرد شود.

مطالعه بیشتر: بواسیر چیست؟

افتادگی رکتوم

افتادگی رکتوم در اکثر اوقات با بیماری بواسیر اشتباه گرفته می شود. اما باید بدانید بواسیر، رگ های ملتهب و خونی است که از روده بیرون می زنند. اما افتادگی رکتوم، به جا به جایی دهانه مقعد گفته می شود که گاهی به داخل و گاهی به خارج جا به جا می گردد و عوارضی چون بی اختیاری مدفوع و گاز معده را به همراه دارد.

چه افرادی در خطر ابتلا به یبوست هستند؟

میزان ابتلا به این بیماری در برخی از افراد شایع تر بوده و می تواند آنها را دچار این بیماری نماید.
برخی افراد در معرض خطر شامل افراد زیر می شوند:

  • خانمهای باردار
  • افرادی که از غذاهای فست فودی و آماده مصرف می کنند
  • کودکان و نوزادان
  • افرادی که به مقدار کافی آب نمی نوشند
  • افراد بی تحرک یا کم تحرک
  • افرادی که از سبزیجات و میوه ها که حاوی فیبر کافی است، در رژیم غذایی خود استفاده نمی کنند
  • کهولت سن و افراد پیر

راه های پیشگیری

افراد می توانند با رعایت برخی نکات بسیار ساده از بروز یبوست پیشگیری نموده و آن را کنترل کنند.
برخی از راهکار های پیشگیری از یبوست عبارت اند از:

  • سبزیجات و انواع میوه ها به رژیم غذایی خود اضافه نمایید
  • از غلاتی چون برنج، گندم و جو دو سر استفاده نمایید
  • از مصرف حبوبات غافل نشوید
  • آب کافی بنوشید ( 8 الی 10 لیوان در روز)
  • ورزش کنید و فعالیت بدنی داشته باشید
  • از خوردن غذاهای سرخ شده خودداری نمایید
  • الکل و دخانیات را کنار بگذارید
  • در مصرف کافئین تعادل را رعایت نمایید
درمان یبوست

انواع روش های درمان یبوست شدید

چنانچه یبوست شدید ناشی از بیماری دیگری نباشد، با رعایت برخی نکات و یا تغییرات عادات روزانه و فعالیت ها قابل درمان خواهد بود. برای مثال شما می توانید به مدت 1 هفته از روشهای درمان خانگی یبوست کمک بگیرید، اما در صورتی که علائم بهبودی را مشاهده نکردید، بهترین راه مراجعه به پزشک و به کارگیری روشهای پزشکی است.

درمان خانگی یبوست

شما با تغییر شیوه زندگی خود و ترک عادات توانایی درمان یبوست را خواهید داشت. اما این به منظور آن نیست که علت اصلی آن را بررسی کنید، بنابراین در ابتدا بهتر است با پزشک مشورت نمایید.
برخی از راه های درمان این عارضه در خانه عبارت اند از:

  • از غذاهای آبکی چون سوپ، آب عدس، شیر برنج و فرنی کمک بگیرید
  • اگر حجم مدفوع خیلی کم است، از انواع سبزیجات استفاده کنید
  • سبوس جو، گندم را از برنامه غذایی حذف نکنید
  • مصرف پروبیوتیک در وعده های غذایی
  • خوردن انجیر خشک، آلو، زیتون و آلوئه ورا می توانند سبب رفع یبوست شوند
  • از عرقیاتی چون کاسنی و گشنیز کمک بگیرید
  • نوشیدن شربت خاکشیر به طور مداوم را فراموش نکنید چرا که سبب ملایم کردن مدفوع می شود

درمان با دارو

درمان یبوست با دارو تقریبا به چند دسته از دارو ها تقسیم بندی می شود. ملین ها، فیبرها و اسموتیک ها.
ملین ها
روان کننده ها و نرم کننده های مدفوع که شامل شربت های یبوست و قرص های Correctol و senokot می باشند
اسموتیک ها
این دسته از دارو ها سبب حرکت آب درون روده شده و می تواند در حرکت مدفوع موثر باشد. Sorbitol و miralax
فیبر ها
فیبر ها اصلی ترین روان کننده های مدفوع بوده که می تواند در بهبود این عارضه به بیمار کمک کند. اگر چه مصرف فیبرل به طور طبیعی از مواد غذایی بهتر است، اما برخی دارو ها از جمله fibercon و citrucel موثر هستند.

خدمات
فهرست